1. Informacje wstpne

Na dysku znajduj si:
- SEQ.COM - sequencer,
- kilka przykadowych utworw (rozszerzenie .SEQ),
- OPIS.XLE - opis systemu w formacie XLEnt,
- ZLACZE.PIC - schemat zcza w formacie GRAPHICS 8

Utwory opracowane zostay dla syntezatora KAWAI KC10, w celu poprawnego 
odtworzenia na innych instrumentach naley odpowiednio zmieni wartoci 
Program, ew. Channel, Velocity.


2. Zcze MIDI OUT

Do wykonania zcza potrzebne s: ukad 74LS04, dwa rezystory 220om, gniazdo 
DIN oraz umiejtno posugiwania si lutownic. Na rysunku przedstawiony 
jest schemat zcza, oraz sposb wykonania pocze. Cao mona zainstalowa 
wewntrz komputera, stacji dyskw, magnetofonu lub wykona jako zewntrzny 
interfejs (mona np. podczepi go do wtyku urzdzenia zewntrznego).
Instrument podczamy za pomoc zwykego stereofonicznego kabla zakoczonego 
piciobolcowymi wtykami DIN.
Jeeli do komputera jest podczony magnetofon, to transmisjia danych MIDI 
bdzie powodowaa wczenie silnika tego urzdzenia (jest to spowodowane 
wykorzystywaniem do zasilania zcza sygnau MOTOR CONTROL). Z tego powodu 
podczas zapisu danych na magnetofon naley wyczy syntezator podczony do 
komputera, w celu uniknicia zakce jego pracy.
Jeeli magnetofon jest jedynym urzdzeniem zewntrznym to warto do zasilania 
zcza wykorzysta stay sygna +5V (styk 10 zcza szeregowego komputera) 
i kadorazowo, po wczytaniu MIDI SEQUENCERA i ukazaniu si okna tytuowego 
wciska kombinacj CTRL-M.


3. Program MIDI SEQUENCER

3.1. Uruchomienie programu

Operacj wczytywania naley przeprowadzi zgodnie z wymogami uytkowanego 
DOS-u. Program moe odmwi wczytania w wypadku gdy:

- systemowy wskanik MEMLO ma warto wiksz ni $2800 (przewanie oznacza to, 
  e nad systemem zainstalowne s jakie nakadki),
- systemowy wskanik MEMHI ma warto mniejsz ni $BB00 (np. przy wczonym 
  BASIC-u).

3.2. Po uruchomieniu

Po uruchomieniu program wita nas oknem tytuowym. Po naciniciu dowolnego 
klawisza (lub CTRL-M - patrz rozdzia 2) moemy przystpi do pracy.
W grnej czci ekranu znajduje si linia zawierajca menu gwne programu. 
Jedna z opcji jest podwietlona. Podwietlenie to mona przesuwa klawiszami 
kursora, natomiast wcinicie RETURN spowoduje zatwierdzenie wyrnionej 
funkcji. Wyboru mona rwnie dokona wciskajc klawisz z pierwsz liter nazwy 
podanej opcji.
Niektre funkcje powoduj rozwinicie tzw. podmenu, w ktrym poruszamy si 
analogicznie jak w menu gwnym, z t rnic, e w kierunku pionowym. 
Kad z opcji mona w dowolnej chwili opuci klawiszem ESC.
Jeli kto lubi, moe sobie uatwia poruszanie w programie za pomoc joysticka 
podczonego do portu 1, dubluje on klawisze kursora, natomiast przycisk dziaa 
analogicznie jak klawisz RETURN.

3.3. File

Wybranie z menu gwnego opcji File spowoduje otwarcie okna ze spisem 
dostpnych operacji wejcia/wyjcia.

3.3.1. Load Song

Funkcja ta umoliwia wczytanie utworu z urzdzenia zewntrznego. Po jej 
wywoaniu otwiera si podune okno w ktrym naley poda specyfikacj pliku. 
W okienku tym moe znajdowa si poprzednio uywana nazwa. Moemy j 
zaakceptowa, dokona korekty lub wpisa now (stara sama zniknie, gdy 
wciniemy jakikolwiek klawisz poza klawiszami edycyjnymi).
Jeli nie odwoamy si do konkretnego urzdzenia domylnie zostanie 
przyjte "D:". Gdy korzystamy ze stacji dyskw nie ma potrzeby podawania 
rozszerzenia, gdy program i tak doda do nazwy wasne ".SEQ". 
Tak wic niezalenie od tego czy podamy:

SONGNAME
SONGNAME.SEQ
SONGNAME.ABC
SONGNAMEABC

odczytany zostanie plik SONGNAME.SEQ.
Gdy pracujemy pod kontrol systemu pozwalajcego na tworzenie podkatalogw 
(MyDOS, SpartaDOS) moemy si do nich bez obaw odwoywa np.:

D2:SONGS>SONG5
A:\SEQ\SONGS\SONG1

W przypadku, gdy wpisana zawiera "dzikie karty" (* lub ?) otworzy si dodatkowe 
okno zawierajce spis plikw odpowiadajcych podanemu wzorcowi np. wpisanie "*" 
spowoduje wywietlenie menu zawierajcego spis wszystkich plikw z "D:" 
posiadajcych rozszerzenie ".SEQ". Wyboru dokonujemy wwczas przesuwajc 
podwietlenie na interesujc nas nazw i wciskajc RETURN.
Program nie da si atwo oszuka i odmwi wczytania pliku nie bdcego jego 
produktem.

3.3.2. Save Song

Wybranie tej opcji pozwala na zapisanie utworu na urzdzeniu zewntrznym. 
Zasady podawania nazwy s analogiczne jak w przypadku funkcji Load. 
Przed dokonaniem zapisu program sprawdza, czy przypadkiem plik o takiej samej 
nazwie nie istnieje ju na dysku i gdy taka sytuacja ma miejsce wywietla 
stosowne ostrzeenie!

3.3.3. Directory

Ta funkcja pozwala na przegldnicie katalogu dysku wedug podanego wzorca. 
Dowolnym klawiszem mona go przesuwa w przypadku, gdy nie mieci si w oknie.

3.3.4. New Song

Opcja ta suy do czyszczenia bufora. Jeli znajduj si w nim jakiekolwiek 
dane, program prosi o potwierdzenie wyboru.

3.3.5. Quit

Ostatnia funkcja pozwala na wyjcie z programu i powrt do systemu. 
Jeli cokolwiek znajduje si w buforze rwnie i tu zostaniemy poproszeni 
o potwierdzenie.

3.4. Edit

Po wybraniu funkcji Edit z menu gwnego przechodzimy w tryb edycji utworu. 
W oknie SONG (tym zajmujcym najwiksz cz ekranu) pojawia si kursor, 
a w linijce u dou ekranu komunikat "Edit Song". Tworzenie utworu rozpoczynamy 
od uoenia patternw. Po wciniciu (z poziomu okna SONG) CTRL-P program 
przechodzi w tryb edycji patternu.

3.4.1. Edit Pattern

Po uaktywnieniu tej funkcji w rodkowej czci okna PATTERN pojawia si 
podwietlenie, a w linijce w prawej dolnej czci ekranu komunikat 
"Edit Pattern".
W oknie pattern wywietlony jest fragment aktualnie edytowanego patternu. 
Kada pozioma linia odpowiada dugoci jednej szesnastki, cztery takie linie 
skadaj si na wiernut. W zalenoci od metrum, trzy lub cztery dugoci 
rwne wiernutom tworz takt. Cay pattern zawiera cztery takie takty. 
Na rodkowej pionowej ciece oznaczone s pocztki poszczeglnych wiernut 
i taktw. W grnej czci okna wywietlane s trzy cyfry okrelajce aktualne 
pooenie w patternie wedug wyej wymienionych dugoci: 

pierwsza cyfra to numer taktu, 
druga - wiernuty w takcie, 
trzecia - szesnastki w wiernucie.

Kada linia moe zawiera nazw tonu wraz z numerem oktawy i dynamik 
lub symbol przeduenia dwiku. Tu naley si drobna uwaga: oktawy s 
ponumerowane od 0 do 10 (najniszy dwik C-0, najwyszy G-10) gdy tyle 
wanie jest przewidziane w standarcie MIDI. rodkowemu C (C3) odpowiada 
w tym zapisie C-5.
W okienku po prawej stronie znajduj si informacje na temat aktualnie 
uywanych oktaw, ostatnio wprowadzonej dynamiki oraz informacja o tym, 
czy tryb automatycznego ustalania dynamiki jest wczony.
Do zmiany pozycji w patternie uywamy klawiszy kursora - i =. Klawisz TAB 
powoduje skok na pocztek najbliszego taktu, a CTRL-A na pocztek patternu. 
Do wprowadzania dwikw uywamy nastpujcych klawiszy:

  S D   G H J   2 3   5 6 7
 Z X C V B N M Q W E R T Y U
 --oktawa 1--- --oktawa 2---

Wyboru dostpnych oktaw dokonujemy wciskajc wraz z SHIFT-em klawisze 0-9. 
Po wprowadzeniu dwiku, jeeli tryb Auto Velocity nie jest ustawiony naley 
wprowadzi jego dynamik. Dozwolone s wartoci z zakresu 001-127, mona te 
wcisn RETURN, wwczas przyjta zostanie warto domylna. 
Jest ona widoczna w okienku po prawej stronie (Velocity) i zawiera liczb 
ostatnio wprowadzon. Wcinicie CTRL-V wcza lub wycza tryb automatycznego 
wprowadzania dynamiki (tryb wczony jest sygnalizowany "ptaszkiem" w okienku 
po prawej stronie). Jeli jest on wczony to warto domylna bdzie 
wprowadzana automatycznie. Do wprowadzania znaku przeduenia (strzaka 
skierowana w d) suy klawisz RETURN. Dany dwik bdzie przeduany tak 
dugo, jak dugo bd wystpowa po nim owe znaki, koniec przaduenia jest 
analogiczny ze zwolnieniem klawisza w instrumencie. Uycie klawiszy CTRL-X 
spowoduje wypenieniem znakiem preduenia wszystkich wolnych miejsc 
w patternie, odwrotny skutek ma kombinacja CTRL-C. Do wymazania dwiku bd 
znaku przeduenia suy klawisz spacji.

Przydatn funkcj (zwaszcza przy ukadaniu rytmw perkusyjnych) jest moliwo 
kopiowania zawartoci pierwszego taktu do pozostaych - w tym celu naley 
wcisn CONTROL-.. Dwik brzczyka ostrzega o fakcie, e w pozostaych taktach 
znajduj si jakie dane. Gdy mimo to chcemy dokona operacji ponownie wciskamy 
powysz kombinacj.

Uycie klawiszy - lub = (gra, d) w poczeniu z klawiszem CONTROL pozwala 
na zmian wartoci dynamiki w obrbie caego patternu. Te same klawisze wraz 
z SHIFT powoduj przesuwanie zawartoci patternu w gr lub w d. 
Przesunicie wszystkich nut w patternie o oktaw w gr lub w d wywoamy 
wciskajc kombinacj klawiszy CONTROL i + lub * (lewo, prawo), te same klawisze 
z SHIFT-em powoduj zmian tonacji patternu o pton.

Kady pattern ma przypisane odpowiednie wartoci Program i Channel, ktre 
ustala si po naciniciu CTRL-M. Channel - to numer kanau MIDI do ktrego 
maj by skierowane dane z patternu, dozwolone s wartoci 001-016. 
Parametr Program okrela numer brzmienia mona tu wprowadza wartoci 
z zakresu 000-127, szersze informacje na ten temat mona znale w instrukcji 
danego instrumentu.

Odsuch patternu jest moliwy po wciniciu CTRL-P - od pocztku, 
lub CTRL-F - od aktualnej pozycji, przerywamy dowolnym klawiszem.
Nazw patternu (max. 14 znakw) moemy wprowadzi po wciniciu CTRL-N.

Uycie klawiszy SHIFT-< spowoduje skasowanie caego patternu z jednoczesnym 
przepisaniem jego zawartoci do bufora. Przepisanie do bufora bez kasowania 
mona zrealizowa wciskajc klawisz >. Odwrotny efekt - przepisanie bufora 
do patternu osigamy wciskajc kombinacj SHIFT->. Jeeli w patternie 
do ktrego chcemy przepisywa cokolwiek si znajduje poinformuje nas o tym 
ostrzegawczy brzczyk. Ponownym wciniciem tej kombinacji potwierdzamy 
nasz decyzj. Dziki tym funkcjom mona atwo kopiowa patterny.

Program umoliwia uoenie do 160 patternw, pomidzy ktrymi poruszamy 
si uywajc klawiszy kursora + i * (powoduj zmniejszenie lub zwikszenie 
numeru patternu o 1) lub CTRL-Q i CTRL-W (o 16). Numer patternu znajduje si 
w okienku PATTERNNAME (przed nazw patternu) i podany jest w notacji 
szesnastkowej (co wcale nie oznacza, e do pracy z programem potrzebna jest 
znajomo tego systemu liczenia).

Okno PATTERN opuszczamy klawiszem ESC.

3.4.2. Edit Song

W grnej czci okna SONG wywietlany jest numer cieki, nad ktr 
si aktualnie znajdujemy (001-016) oraz pozycja w songu (001-160). 
Do poruszania si w oknie su oczywicie klawisze kursora. 
Ponadto wcinicie CTRL-A pozwala przenie si na pocztek, CTRL-Z na koniec 
songu, a klawisz TAB powoduje skok do najbliszego przystanku oznaczonego 
punktem u dou okna (klawiszy CTRL-+, CTRL-*, CTRL-A, CTRL-Z, TAB mona 
uywa do ustawiania pozycji songu rwnie z poziomu menu gwnego).
Uprzednio utworzone patterny umieszczamy na odpowiednich pozycjach wpisujc 
ich numery lub wciskajc RETURN, co spowoduje wpisanie domylnego, poprzednio 
uytego numeru patternu. Uycie klawisza < spowoduje skasowanie numeru na danej 
pozycji. Naley zwrci uwag aby w jednej pionowej kolumnie nie umieci dwch 
patternw skierowanych do tego samego kanau MIDI a posiadajcych rne 
wartoci Program, gdy wwczas przewanie jeden z nich nie zagra zgodnie 
z naszymi oczekiwaniami. 

Do edycji utworu su take klawisze CTRL-> i CTRL-DELETE powodujce 
odpowiednio wstawienie lub skasowanie kolumny na pozycji kursora.
Wcinicie kombinacji CTRL-N otworzy podune poziome okno pozwalajce 
wpisa nazw utworu (do 36 znakw). Zostaje ona wywietlona u gry ekranu 
tu pod lini z menu gwnym.

3.5. Play

Opcja ta suy do odegrania utworu. Odtwarzanie rozpoczyna si od aktualnej 
pozycji w songu lub jeli wywoamy t funkcj za pomoc CTRL-P - od pocztku. 
Odtwarzanie mona przerwa wciskajc dowolny klawisz.

3.6. Options

Wybranie tej funkcji z menu gwnego spowoduje otwarcie okna zawierajcego 
dodatkowe menu.

3.6.1. Set Tempo

Funkcja ta pozwala na ustawienie tempa odtwarzania utworu. Po jej wybraniu 
cyfra oznaczajca tempo w prawym dolnym rogu ekranu zostanie podwietlona. 
Klawiszami kursora ustawiamy podan warto i potwierdzamy klawiszem RETURN. 
Warto tempa podana jest w BPM czyli w wiernutach na minut i moe by 
zmieniana w zakresie 041-250.

3.6.2. Change Meter

Wywoanie tej funkcji powoduje zmian metrum z 4/4 na 3/4 i odwrotnie. 
Przy metrum 4/4 takt ma dugo czterech wiernut, przy 3/4 - trzech.

3.6.3. Transmit Pgm

"Ptaszek" przy tej opcji oznacza wysyanie przez program komunikatw MIDI 
Program Change powodujcych ustawianie odpowiednich brzmie w instrumencie, 
za jego brak - e komunikaty takie nie bd wysyane.

ycz przyjemnej pracy z programem MIDI SEQUENCER!
